Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Văn hóa

Văn hóa
Thứ 4, Ngày 31/05/2017, 14:00
Hiện vật bảo tàng-Những câu chuyện lịch sử
31/05/2017
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước giành thắng lợi hoàn toàn, đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (30/4/1975). Chiến công oanh liệt đó đã ghi vào lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam với trang sử vàng chói lọi. Từ một đất nước nghèo nàn, lạc hậu đánh thắng một cường quốc khổng lồ với vũ khí, phương tiện hiện đại. Chính nhờ sự mưu trí, sáng tạo, dũng cảm và tinh thần đoàn kết chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta.

   Để minh chứng cho sự mưu trí, sáng tạo, dũng cảm của nhân dân Việt Nam nói chung, nhân dân Bến Tre nói riêng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bảo tàng Bến Tre xin giới thiệu một số hình ảnh, hiện vật trưng bày tại bảo tàng - Là một minh chứng lịch sử.

1.  Súng ngựa trời:

Súng ngựa trời là loại vũ khí thô sơ, do ông Ba Thành và ông Ba Tam (phụ trách công trường sản xuất vũ khí tỉnh đặt tại Bình Khánh, huyện Mỏ Cày) chế tạo vào tháng 1/1960.

Súng ngựa trời.jpg                          
Súng ngựa trời
Ảnh: Nga Em

Súng có hình dáng giống con ngựa trời nên được mang tên là "súng ngựa trời", khi nổ súng phóng ra các mảnh gang, thuỷ tinh, sắt vụn,… sát thương sinh lực địch.  Súng được cải tiến dần từ thô sơ  đến "tinh xảo" hơn qua các lần thử nghiệm.

Lần thử đầu tiên, súng bằng ngón tay cái, dài 50 cm, được đem thử tại mương vườn ông Võ Văn Trình,  ấp An Thạnh, xã Bình Khánh, huyện Mỏ Cày (nay là huyện Mỏ Cày Nam). Khi súng nổ, các mảnh sát thương (mảnh gang, thuỷ tinh, sắt vụn,…) gắn vào các cây dừa nước làm mục tiêu bắn, tầm xác thương khoảng hai mét.

Lần thử thứ hai với khẩu súng lớn hơn, chứa nhiều thuốc nổ hơn lần thứ nhất, mảnh sát thương cắm nhiều hơn vào các cây dừa nước làm mục tiêu, tầm xác thương đi xa hơn bảy mét.

Lần thử thứ ba với khẩu súng lớn hơn, thuốc nổ nhiều hơn lần thứ hai. Cự ly phóng mảnh tới mười lăm mét, có mảnh sắt đi xa đến hai mươi, hai mươi lăm mét, gây sát thương nhiều hơn.

Cấu tạo "súng ngựa trời" gồm: Nòng bằng kim loại (ống nước) đường kính 35-70 mm, dài 40-80 cm, đáy nòng bịt kín (hàn hay đập dẹt) đặt trên hai chân chống, gần đáy nòng khoan một lỗ để lắp cơ cấu cò hay bộ phận phát hoả đơn giản. Trong nòng nhồi thuốc nổ, các mảnh gang, sắt vụn, thuỷ tinh,...có thể ngâm nọc rắn độc, nước tiểu,…nhằm tăng tính sát thương. Người bị thương chảy máu sẽ bị nhiễm độc dẫn đến tử vong. Lần đầu tiên "súng ngựa trời" được sử dụng trong trận phục kích bọn lính thủy quân lục chiến càn vào ấp An Thạnh, xã Bình Khánh, huyện Mỏ Cày (nay huyện Mỏ Cày Nam) vào ngày 3/2/1960, làm quân địch bị thương, chết rất nhiều.

Súng thường được sơn màu xanh cho dễ ngụy trang với cây, cỏ khiến địch khó phát hiện. Khi sử dụng đánh địch kết hợp với chông, lưu đạn, mìn,… Súng được sử dụng ở ba xã Định Thuỷ, Bình Khánh, Phước Hiệp, huyện Mỏ Cày (nay là Mỏ Cày Nam) và một số trận chống càn ở Bến Tre trong phong trào Đồng Khởi năm 1960. Sau đó, súng được sử dụng phổ biến ở Đồng bằng sông Cửu Long và Nam Bộ đầu những năm 60 của thế kỷ XX.

2. "Đội quân ong vò vẽ"

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Tư (1933-1964), bí danh Thanh Ngọc, xã đội trưởng Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày (nay huyện Mỏ Cày Bắc), tỉnh Bến Tre. Anh là chiến sĩ du kích hoạt động trong vùng địch tạm chiếm, xung quanh những đồn bót quân địch. Lực lượng vũ trang của ta ít, súng đạn thiếu, anh đã dũng cảm, mưu trí, phát huy cách đánh độc lập, nhỏ lẻ, với vũ khí thô sơ, chủ yếu là chông, mìn, bẫy, lựu đạn,… Đặc biệt, anh đã sáng tạo ra cách đánh địch bằng ong vò vẽ.

Lần đầu chưa có kinh nghiệm, anh Nguyễn Văn Tư bị ong đốt sưng cả mặt, nhưng thấy cách đánh có hiệu quả, anh đã kiên trì vừa làm vừa rút kinh nghiệm cải tiến cách đánh, bố trí xen kẻ chông, mìn, cạm bẫy với hệ thống các tổ ong để tiếp tục đánh địch. Sau 30 trận sử dụng ong vò vẽ, anh đã diệt và làm bị thương hơn 50 tên địch khiến chúng hoang mang lo sợ, không còn dám ngông nghênh.

      AHLLVT Nguyễn Văn Tư.jpgTổ ông vò vẽ.jpg  
                                 AHLLVTND Nguyễn Văn Tư
                                        Tổ ong vò vẽ  Ảnh: Tư liệu Bảo tàng Bến Tre

                                                                      

Trận địa ong vò vẽ của anh Nguyễn Văn Tư được thiết kế rất công phu, tỉ mĩ: ong vò vẽ bắt về điểm (xây dựng trận địa từ hồi tổ còn nhỏ), hàng ngày anh cho ong ăn (để nọc ong thêm độc, anh cho ong ăn rắn độc, chuột chết,..).  Bên cạnh tổ ong, anh Nguyễn Văn Tư còn thiết kế những hầm chông, lựu đạn, cắm chông dày đặc ở dưới các mương gần đó. Khi địch đã lọt vào trận địa, từ xa anh Nguyễn Văn Tư giật dây phá  tổ ong cho ong bay ra đốt bọn địch, chúng hoảng sợ chạy tán loạn, thế là lọt vào trận địa mà anh đã bày sẵn như rớt xuống hầm chông, vướng lựu đạn nổ, đạp chông,… làm bọn địch chết, bị thương. Đánh giặc bằng ong vò vẽ của anh Nguyễn Văn Tư trở thành phong trào lan ra toàn tỉnh và nổi tiếng khắp miền Nam. Năm 1961, toàn tỉnh có trên 4.000 tổ ong. Mỗi bờ rào ở xã ấp chiến đấu đều có "đội quân ong" canh giữ và đón đánh địch.

Trận đánh bằng ong vò vẽ tại xã An Định, huyện Mỏ Cày (nay huyện Mỏ Cày Nam), tỉnh Bến Tre (*)

Đêm 23/9/1962 du kích xã An Định mang một tổ ong vò vẽ đựng trong bao xi măng, được ngụy trang bằng cành cây xanh và đặt trước cửa đồn chợ Cái Quao (xã An Định, huyện Mỏ Cày) để đánh địch. Để tránh gây thương tích cho dân, du kích xã kêu gọi nhân dân bãi thị vào sáng hôm sau. Đồng thời, trên lộ từ An Định đi Bình Khánh, lực lượng ta đắp mô làm chướng ngại vật và bố trí một tổ ong vò vẽ cùng 10 bàn chông sắt để xây dựng trận địa phục kích quân tiếp viện.

 Sáng ngày 24/9/1962, một toán lính của đồn Cái Quao ra mở cửa đồn. Du kích mai phục bên ngoài bắn 2 phát súng hỏa mai làm bể tổ ong. Hàng ngàn "chiến sĩ" ong vò vẽ bay vào đồn cứ bám vào bọn lính đốt. Binh lính địch bỏ canh gác chạy tán loạn. Du kích bắn thêm 5 phát súng và hô xung phong. Tên trưởng đồn Cái Quao báo cáo khẩn cấp về Chi khu Hương Mỹ xin cứu viện. Quận trưởng Hương Mỹ trực tiếp chỉ huy một đại đội bảo an đổ quân xuống ngã tư Cái Quao, chia làm ba mũi thận trọng tiến vào giải tỏa đồn Cái Quao.

Lúc 9 giờ ngày 24/9/1962, cánh quân đi giữa đến trận địa phục kích của ta làm cản. Tên quận trưởng ra lệnh cho quân lính phá vật cản làm bể tổ ong. Đàn ong vò vẽ bay ra nhằm vào bọn lính đánh tơi bời. Tên quận trưởng bỏ chạy, đàn ong đuổi theo đánh luôn cả 2 cánh quân còn lại của địch. Đại đội lính bảo an rối loạn đội hình không biết bắn vào đâu, xô nhau chạy, đạp lên chông bàn làm bị thương nhiều tên.

Quận trưởng Hương Mỹ cay cú xin cấp trên chi viện bằng không quân. Đến 15 giờ ngày 24/9/1962, một máy bay L19 trinh sát dẫn đường hai máy báy đến ném bom làm sập đình Cái Quao, bắn phá bừa bãi rồi bay đi. Địch tiến đến đồn Cái Quao những không phát hiện được lực lượng của ta tấn công mà chỉ thấy xác tổ ong vò vẽ vở nát. Chúng chửi bới tên trưởng đồn Cái Quao rồi rút quân về Hương Mỹ với thất bại nhục nhã.

3. Giàn mang - ênh

Giàn mang - ênh là loại vũ khí thô sơ do ông Nguyễn Văn Ngươn (1924-1964), bí danh Lê Chín, du kích xã Phong Nẫm, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre nghiên cứu sáng tạo năm 1963. Giàn mang - ênh kết hợp với hầm chông, ong vò vẽ, lựu đạn thành một trận địa phục kích để đánh địch tại bến đò Phong Nẫm (huyện Giồng Trôm) diệt 20 tên địch. Trận đánh này gây tiếng vang rất lớn làm cho bọn lính đồn không dám bung ra ngoài hoạt động.

             Ông Nguyễn Văn Ngươn.jpg
 
Ông Nguyễn Văn Ngươn (Lê Chín)  đang  hướng dẫn cách sử dụng giàn mang - ênh.  Ảnh: Tư liệu Bảo tàng Bến Tre

Giàn mang - ênh của ông Lê Chín cấu tạo gồm nhiều lò xo bằng dây thun, mỗi lò xo có lẫy mang một mũi tên, nguyên một giàn có rất nhiều mang - ênh có khả năng bắn ra cùng lúc, buộc kẻ thù phải chạy hoảng loạn; tùy theo địa hình mà bố trí ong vò vẽ, hầm chông, gài lựu đạn. Khi kẻ thù vào đúng vị trí đặt giàn mang - ênh, người điều khiển (chỉ cần một du kích nằm ở hầm bí mật) giật dây (giật cò), các mũi mang - ênh  đồng loạt bắn ra, kẻ địch hoảng sợ tránh né,  nhất định sẽ rơi xuống hầm chông hoặc vướng lựu đạn nổ, ong vò vẽ bay ra đốt. Đây là một cách đánh tổng hợp bằng các loại vũ khí thô sơ - một sáng kiến diệt địch nổi tiếng, hiệu quả rất cao. Với sáng kiến này, năm 1964, ông Lê Chín được chọn đi báo cáo thành tích Quân khu 8 và được Quân khu 8 tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua giết giặc lập công. Mô hình đánh địch bằng giàn mang - ênh của ông Lê Chín sau này được phổ biến rộng rãi trong lực lượng vũ trang tỉnh và Quân khu. Đây là sự mưu trí, sáng tạo của quân dân Bến Tre trong  cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng dân tộc.

Bảo tàng Bến Tre được thành lập cách nay gần 40 năm (năm 1981), trưng bày hơn 1.000 hiện vật gốc. Mỗi hiện vật mang thông điệp riêng mà khi đến bảo tàng chúng ta mới hiểu và cảm nhận hết  những giá trị lịch sử - văn hóa của đất và người Bến Tre, một vùng đất giàu truyền thống anh hùng.

 "…Viện bảo tàng là một trường học tốt về lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam ta".                                          (Hồ Chí Minh -1959)

Nga Em


(*)  Lịch sử tỉnh Bến Tre (Tập 2) - Sở Giáo Dục và Đào tạo Bến Tre.

Tài liệu kham khảo:

- Tư liệu Bảo tàng Bến Tre và Trường Chính trị Bến Tre

- Lược sử Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Bến Tre (Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bến Tre 1985)

- Anh hùng LLVT nhân dân –NXB Quân đội nhân dân năm 1996.

- Lịch sử lực lượng vũ trang huyện Giồng Trôm (1945-2015)

- Những trận đánh lịch sử Việt Nam phong trào Đồng Khởi 1959-1960 (Bùi Thị Thu Hà chủ biên)

- Lịch sử tỉnh Bến Tre (Tập 2) - Sở Giáo Dục và Đào tạo Bến Tre.

 

Lượt người xem:  664
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by
SỞ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH TỈNH BẾN TRE
Địa chỉ: Số 108/1, Đường 30/4, Phường 4, Thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre
Điện thoại: 0275.3822233 Fax: 0275.3825817 Email: banbientap.svhttdl@bentre.gov.vn
http://svhttdl.bentre.gov.vn