Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Văn hóa

Văn hóa
Thứ 5, Ngày 21/06/2018, 11:00
Báo "Phá Ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954 - Một tờ báo đặc biệt được lưu giữ tại Bảo tàng Bến Tre
21/06/2018 | Nga Em
Kỷ niệm 93 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925- 21/6/2018), Bảo tàng Bến Tre giới thiệu tờ báo “Phá Ngục” Xuân Giáp Ngọ 1954, một tờ báo đặc biệt do các tù nhân khám lớn Chí Hòa thực hiện và được bác sĩ Kiều Xuân Cư (TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) - một cựu tù chính trị cất giữ khá nguyên vẹn suốt hơn 60 năm.

Trong  cách mạng Việt Nam, báo chí giữ vai trò quan trọng, góp phần phát triển phong trào cách mạng và  là một yếu tố tạo nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta. Với nhiệm vụ tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung,  báo chí cách mạng được xem là vũ khí sắc bén trên mặt trận đấu tranh tư tưởng không chỉ bên ngoài mà cả bên trong nhà tù. Các tờ báo cách mạng được phát hành trong  nhà tù của địch như là một phương tiện để kết nối lực lượng, tuyên truyền chủ nghĩa cộng sản và còn là tài liệu để học tập, nâng cao trình độ lý luận chính trị, giữ vững tinh thần  đoàn kết chiến đấu của các tù nhân chính trị.

Tờ báo "Phá ngục" ra đời năm 1946 trong khám lớn Sài Gòn, do kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát (1913-1989) quê Châu Hưng, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre làm chủ bút (khi ông bị Pháp bắt giam và kết án 2 năm tù tại đây) và một số chiến sĩ yêu nước trong khám lớn Sài Gòn (nhà tù thực dân Pháp) cùng biên tập, để tuyên truyền đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, nâng cao tinh thần chiến đấu của anh em tù chính trị, tố cáo tội ác của nhà tù và thực dân Pháp. Những chiến sĩ cách mạng trong tù rất khó khăn để qua mắt kẻ thù khi xuất bản, lưu hành tờ báo này. Báo "Phá ngục" được viết bằng tay, in bột nếp. Cứ khoảng 1 đến 2 tháng báo ra một lần, không có cố định ngày. Những hình vẽ với các màu sắc khác nhau trên báo được pha từ mực in, thuốc ghẻ trong tù, thuốc sốt rét,… Các bài viết, hình vẽ cũng do chính những người tù thực hiện và phải cất giấu trong vách của nhà tù hay nắp nhà vệ sinh. Mỗi số báo ra khoảng 40 bản sau đó được chuyển đến các phòng giam để mọi người cùng đọc. Báo ra được khoảng 50 số, là vũ khí đấu tranh, nâng cao trình độ chính trị, là món ăn tinh thần không thể thiếu của những người yêu nước khi bị tù đày.

Năm 1954, báo "Phá ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954 do các tù nhân khám lớn Chí Hòa thực hiện và phát hành. Tờ báo được lưu giữ tại Bảo tàng Bến Tre gồm 36 trang, kích thước 20 cm x 26 cm,  với gần 50 tác phẩm từ bài chính luận đến tự sự, từ văn đến thơ, những tranh vẽ về Táo quân, hoa mai, hoa đào ngày xuân,…các bài báo được viết tay trên giấy tập và đóng thành cuốn. Trang bìa của tờ báo là hình vẽ hai thanh niên nam, nữ đứng cạnh đôi ngựa. Trang cuối  của tờ báo là hình chim bồ câu bay qua bản đồ Đông Dương, nói lên khát vọng hòa bình.

BIA CUA TO BAO PHA NGUC.jpg
Bìa tờ báo "Phá ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954 (Ảnh tư liệu)

Tờ báo được bác sĩ Kiều Xuân Cư (1919 - 2014) - Nguyên là chiến sĩ tình báo Quốc phòng (Ban 2 - nay Tổng Cục II Bộ Quốc Phòng), một cựu tù chính trị  đã cất giữ suốt hơn 60 năm qua như một  kỷ vật thiêng liêng, quý báu của đời mình. Bác sĩ Kiều Xuân Cư tham gia cách mạng trước năm 1945, bị Pháp bắt giam ở khám lớn Sài Gòn năm 1952 rồi chuyển đến nhà lao Chí Hòa. Tại đây, cụ đã tham gia làm tờ báo tù "Phá ngục" cùng với các bạn tù. Năm 2017, ông  Kiều Xuân Long (con bác sĩ Kiều Xuân Cư) - Nguyên Phó Vụ trưởng Ban Khoa giáo Trung ương  trao tặng tờ báo này cho Bảo tàng Bến Tre lưu giữ để tuyên truyền, giáo dục đến công chúng khách tham quan.

CAC BAI VIET TRONG BAO PHA NGUC XUAN GIAP NGO.jpg
Các bài viết trong  báo " Phá ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954 (ảnh tư liệu)

Một đoạn trong bài thơ "Đón Xuân" của tờ báo "Phá ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954.

"Xuân sang hoa nở ở trong lòng

Tin tưởng ngày mai diệt địch xong

Cứ một mùa xuân thêm một thắng

Cùng nhau hiệp mặt thỏa chờ mong

 

Bước qua xuân mới chị  anh ơi!

Ắt hẳn xuân này phải sáng ngời

Phơi phới lòng ta đầy hứa hẹn

Vui cười, đùa giỡn, đón xuân tươi…"

                                                Tác giả Lâm Giang

 

Câu đối (Liễn) Tết của Đồ Sơn trong báo " Phá ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954.

Tết đến, chúc Tổ Quốc vinh quang, anh em chuẩn - bị cùng " Phá Ngục"

Xuân về, mừng Thu Đông thắng lợi, chị em sắp sửa để "Tung Xiềng"

Ngoài ra, tờ báo còn nhiều bài với nhiều thể loại và nội dung khác nhau như "Lá thư Côn Đảo", " Tù chúc Tết",  " Tết khu giải phóng",  " Tết công binh xưởng" , " Bức thơ xuân",… thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường của người cộng sản trong lao tù.

image011.jpg

Lễ tiếp nhận báo "Phá ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954, ngày 29/9/2017. Ông Kiều Xuân Long, Nguyên trưởng Ban khoa giáo Trung ương (bên phải ảnh)  và ông Phạm Thanh Lâm, Giám đốc Bảo tàng Bến Tre (bên trái ảnh). (Ảnh tư liệu Bảo tàng)

Tờ báo "Phá ngục" Xuân Giáp Ngọ 1954 là hiện vật vô cùng quý giá đối với bảo tàng Bến Tre và đối với báo chí cách mạng Việt Nam. Tờ báo là một bằng chứng về tinh thần đoàn kết, sự hy sinh, mưu trí,  sáng tạo của những người chiến sĩ cộng sản trong lao tù dưới thời thực dân Pháp. Ngoài ra, nó còn thể hiện lòng yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam trong công cuộc đấu tranh, giải phóng đất nước./.

Lượt người xem:  148
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by
SỞ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH TỈNH BẾN TRE
Địa chỉ: Số 108/1, Đường 30/4, Phường 4, Thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre
Điện thoại: 0275.3822233 Fax: 0275.3825817 Email: banbientap.svhttdl@bentre.gov.vn
http://svhttdl.bentre.gov.vn